Jawapan ringkas
Ulama berbeza pandangan. Menurut mazhab Syafi'i yang dirujuk Muslim.sg bagi Singapura, zakat wajib diberikan kepada lapan asnaf di negara sendiri selagi mereka masih ada di sana. Mazhab Maliki dan Hanafi membenarkan pengecualian, manakala Dar al-Ifta Mesir membenarkan zakat untuk bantuan kepada rakyat Palestin.
Dalam halaman ini 8 bahagian
Perkara utama
- Persoalannya ialah tempat zakat disalurkan, bukan sama ada rakyat Palestin boleh menerimanya: sesiapa yang tergolong dalam lapan asnaf layak menerima zakat.
- Menurut pandangan mazhab Syafi'i yang dikemukakan Muslim.sg bagi Singapura, zakat diberikan kepada asnaf di negara sendiri selagi mereka masih ada di sana; Dar al-Ifta Mesir pula membenarkan zakat untuk bantuan kepada rakyat Palestin.
- Dr Zulkifli Al-Bakri menyarankan agar zakat yang berjumlah besar dibayar kepada majlis agama sendiri terlebih dahulu. Kemudian, salurkan ke Palestin mana-mana bahagian yang dibenarkan oleh pihak berkuasa untuk anda agihkan kepada asnaf di bawah skim wakalah.
Ulama berbeza pandangan tentang sama ada zakat boleh diberikan ke Palestin. Perbezaan ini berkaitan dengan tempat zakat boleh dibayar, bukan siapa yang berhak mendapat bantuan. Panduan ini menerangkan pandangan mazhab Syafi'i yang dikemukakan portal Muslim.sg milik MUIS kepada Muslim Singapura, perbezaan pandangan tiga mazhab lain, fatwa Dar al-Ifta Mesir yang membenarkannya, serta jalan tengah yang disarankan oleh sesetengah ulama.
Bolehkah zakat diberikan ke Palestin?
Zakat wajib disampaikan kepada lapan asnaf, iaitu golongan penerima yang disebut dalam al-Quran, sebagaimana yang diingatkan oleh Muslim.sg1.
Keluarga fakir atau miskin di Gaza boleh tergolong dalam kategori tersebut, seperti keluarga miskin di tempat lain. Jadi, persoalan sebenarnya ialah sama ada seorang Muslim Singapura boleh memindahkan zakat keluar dari Singapura untuk disampaikan kepada mereka.
Dalam hal ini, mazhab-mazhab fiqh berbeza pandangan:
- Syafi'i: zakat diberikan kepada asnaf di negara sendiri selagi mereka masih ada di sana (Muslim.sg).
- Hanbali: sekatan yang sama, seperti yang diringkaskan oleh Dr Zulkifli Al-Bakri: zakat tidak boleh dipindahkan ke negara yang mencapai jarak qasar.
- Maliki: sekatan yang serupa, dengan pengecualian bagi mereka yang memerlukan di negara lain.
- Hanafi: memindahkan zakat adalah makruh kecuali jika ia membawa manfaat yang jelas.
Sesetengah pihak berautoriti masa kini, seperti Dar al-Ifta Mesir, membenarkan secara langsung zakat untuk bantuan kepada rakyat Palestin. Setiap pandangan diterangkan di bawah berserta sumbernya.
Apakah pandangan mazhab Syafi'i yang dikemukakan Muslim.sg bagi Singapura?
Muslim.sg menjawab soalan "Kepada siapakah saya patut memberikan zakat?" dengan jelas.
Portal itu mengakui bahawa orang ramai mempertimbangkan saudara-mara, kenalan, serta pertubuhan dalam dan luar negara, lalu menyatakan:
"Dalam konteks mazhab Syafi'i, zakat wajib diberikan kepada lapan asnaf di negara sendiri, selagi mereka masih ada di sana."
Dua ungkapan menjadi inti hukum ini. "Wajib" bermaksud perkara ini ialah suatu kewajipan dalam mazhab tersebut, bukan sekadar pilihan yang diutamakan. "Selagi mereka masih ada di sana" ialah syaratnya: hukum ini terpakai selagi terdapat penerima yang layak di negara sendiri, sebagaimana keadaan di Singapura.
Panduan yang sama menerangkan pelaksanaannya. Di bawah Akta Pentadbiran Hukum Islam, MUIS ialah badan yang diberi kuasa untuk mengurus sistem zakat. MUIS mengagihkan zakat yang dikutipnya kepada kesemua lapan asnaf mengikut Syariah dan melantik Pusat Pungutan Zakat Bertauliah, termasuk masjid, setiap tahun. Oleh itu, Muslim.sg menggalakkan Muslim Singapura membayar melalui pusat-pusat tersebut atau ZakatSG.
Kelayakan boleh disesuaikan; lokasi tertakluk pada hukum yang berasingan
Jawatankuasa Fatwa2 MUIS menyatakan bahawa kategori asnaf boleh diperluas dan disesuaikan dengan realiti semasa. Ini memperluas golongan yang boleh menerima zakat; ia tidak dengan sendirinya mengubah hukum pengagihan di negara sendiri.
Hadis manakah yang menjadi asas pengagihan zakat dalam negara?
Sahih al-Bukhari 14963 merekodkan pesanan Nabi ﷺ kepada Mu'adh ketika mengutus beliau ke Yaman.
Baginda menyuruh Mu'adh mengajarkan kepada penduduknya "bahawa Allah telah mewajibkan mereka membayar zakat yang diambil daripada golongan kaya dalam kalangan mereka dan diberikan kepada golongan fakir dalam kalangan mereka."
Riwayat lain tentang pesanan yang sama, Sahih al-Bukhari 13954, menyebut bahawa zakat "hendaklah diambil daripada golongan kaya dalam kalangan mereka dan diberikan kepada golongan fakir."
Ulama yang membenarkan pemindahan zakat memahami dalil yang sama secara berbeza. Dar al-Ifta Mesir menyatakan bahawa keizinannya untuk memindahkan zakat merentas sempadan juga berasaskan amalan Nabi dan para Sahabat baginda.
Bagaimanakah empat mazhab berbeza tentang pemindahan zakat ke luar negara?
Datuk Seri Dr Zulkifli Mohamad Al-Bakri, bekas Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) Malaysia, merumuskan pandangan mazhab apabila ditanya tentang zakat untuk rakyat Palestin, sebagaimana dilaporkan oleh Sinar Harian7.
| Mazhab | Memindahkan zakat ke negara lain | Pengecualian |
|---|---|---|
| Syafi'i | Tidak dibenarkan ke negara yang mencapai jarak qasar (jarak yang membolehkan solat dipendekkan) | Tiada dalam ringkasan beliau |
| Hanbali | Tidak dibenarkan ke negara yang mencapai jarak qasar | Tiada dalam ringkasan beliau |
| Maliki | Tidak dibenarkan melebihi jarak qasar | Dibenarkan untuk mereka yang memerlukan zakat di negara selain negara tempat harta itu berada |
| Hanafi | Makruh (tidak digalakkan) | Tidak makruh apabila terdapat manfaat (maslahah), contohnya memberikan zakat kepada saudara-mara |
Jarak dari Singapura ke Palestin jauh melebihi jarak qasar. Oleh itu, menurut ringkasan pandangan mazhab Syafi'i dan Hanbali tersebut, sekatan itu terpakai. Ringkasan Dr Zulkifli turut menyebut dua pengecualian: mazhab Maliki bagi mereka yang memerlukan zakat di tempat lain, dan mazhab Hanafi apabila pemindahan itu membawa manfaat, seperti menyampaikan zakat kepada saudara-mara.
Pihak berautoriti manakah yang membenarkan zakat untuk bantuan kepada rakyat Palestin?
Dar al-Ifta Mesir telah menjawab persoalan ini secara langsung.
Apabila ditanya sama ada zakat wang boleh diberikan untuk menyediakan ubat-ubatan dan makanan sebagai bantuan di Palestin, fatwanya bertarikh 20 Januari 20085 menjawab:
"Ya, dibenarkan memberikan zakat wang anda untuk membantu saudara-saudara kita di Palestin dalam bentuk makanan, ubat-ubatan dan sokongan menyeluruh, demi mencapai kehidupan yang baik dalam segala urusan mereka."
Ini bukan pandangan yang dikeluarkan sekali sahaja. Dalam sebuah artikel tentang pemindahan zakat antara negara6, Dar al-Ifta menyatakan bahawa keharusan memindahkan wang zakat dari luar negara telah menjadi pandangan yang diamalkannya sejak 1946.
Tanyakan pandangan yang terpakai kepada anda
Pandangan daripada mazhab lain atau mufti negara lain ialah pandangan ulama yang diiktiraf, tetapi ia bukan pandangan yang dikemukakan Muslim.sg bagi Singapura. Jika anda tidak pasti pandangan mana yang patut diikuti, tanyakan kepada ustaz anda atau Pejabat Mufti.
SedekahSGZakat SedekahSGBaca cara SedekahSG mengagihkan zakat, kemudian bayar dalam talian jika ia sesuai dengan pandangan yang anda ikuti.Support now →
Adakah jalan tengah: dalam negara dahulu, kemudian Palestin?
Dr Zulkifli mencadangkan pendekatan yang bertujuan menjaga kepentingan kedua-dua golongan, iaitu penerima setempat dan rakyat Palestin.
Menurut beliau, kedua-duanya jelas memerlukan zakat. Jika zakat anda berjumlah besar, bayarlah terlebih dahulu kepada majlis agama Islam negeri sendiri. Kemudian, jika pihak berkuasa zakat memberikan sebahagian daripadanya kepada pembayar untuk diagihkan sendiri di bawah skim wakalah, bahagian itu boleh diberikan ke Palestin.
Cadangan beliau dibuat bagi Malaysia, tempat majlis agama negeri mengendalikan skim sedemikian. Di Singapura, persoalan yang paling hampir dengan pendekatan itu perlu dirujuk kepada MUIS atau ustaz anda: tanyakan bagaimana sebahagian zakat anda boleh disampaikan kepada rakyat Palestin dengan cara yang diterima oleh mazhab anda.
Anda juga boleh membantu Gaza dengan sedekah selain zakat anda. Tanyakan kepada ustaz anda jika anda tidak pasti cara membezakan kedua-duanya. Anda boleh meneliti rayuan bantuan kecemasan Palestin oleh SedekahSG, contohnya pek makanan.
Kemukakan butirannya kepada ustaz anda
Nyatakan mazhab yang anda ikuti, jumlah zakat yang perlu dibayar dan saluran yang sedang anda pertimbangkan. Soalan yang khusus mendapat jawapan yang lebih jelas berbanding "Bolehkah saya menghantar zakat ke luar negara?"
Bagaimanakah cara membayar zakat melalui SedekahSG?
Jika, selepas mendapatkan penjelasan, anda memutuskan untuk membayar zakat melalui SedekahSG, halaman zakatnya menyatakan bahawa sumbangan zakat diagihkan kepada lapan asnaf mengikut Syariah.
Sijil disediakan bagi sumbangan S$1,000 dan ke atas. Untuk pertanyaan tentang pelaksanaan sesuatu projek, gunakan halaman hubungi SedekahSG.
Soalan yang sering ditanya
Mazhab manakah yang diikuti kebanyakan Muslim Singapura dalam hal ini?
Muslim.sg, portal MUIS, memberikan panduan zakat berdasarkan mazhab Syafi'i. Jika anda mengikuti mazhab lain, tanyakan kepada guru agama mazhab tersebut bagaimana pandangannya terpakai kepada anda.
Adakah hukum Dar al-Ifta itu merupakan reaksi terhadap peperangan terkini?
Tidak. Fatwanya tentang bantuan kepada rakyat Palestin bertarikh 20 Januari 2008. Dar al-Ifta juga menyatakan bahawa pihaknya telah mengamalkan pandangan yang membenarkan pemindahan zakat dari luar negara sejak 1946.
Apakah maksud makruh dalam pandangan mazhab Hanafi?
Makruh bermaksud tidak digalakkan, bukan haram. Dalam ringkasan Dr Zulkifli, hukum makruh itu tidak terpakai apabila pemindahan tersebut membawa manfaat yang jelas, seperti menyampaikan zakat kepada saudara-mara.
Bolehkah MUIS memperluas golongan yang termasuk dalam asnaf?
Ya. Jawatankuasa Fatwanya menyatakan bahawa lapan kategori itu boleh diperluas dan disesuaikan dengan realiti semasa. Pada 2019, ia memasukkan warga Singapura yang terkandas di luar negara tanpa kemampuan untuk pulang dalam kategori ibn sabil.
Adakah saya mendapat sijil bagi zakat yang dibayar melalui SedekahSG?
SedekahSG menyediakan sijil bagi sumbangan S$1,000 dan ke atas.
Bayar zakat dengan yakin
Baca cara SedekahSG mengagihkan zakat, pilih jumlah anda dan bayar dalam talian dalam beberapa minit.
- Pembayaran dalam talian yang selamat
- Pengesahan melalui e-mel
Ditulis oleh Pasukan SedekahSG
SedekahSG berpangkalan di Singapura. Kami menyemak setiap hukum, kadar dan tarikh dengan sumber asalnya sebelum diterbitkan, dan mengemas kini panduan ini apabila peraturan berubah.
Sumber (7)
- Muslim.sg (MUIS), How to Pay Zakat: A Guide to Fulfil Your Zakat.Digunakan dalam: 1. Jawapan ringkasSetakat November 2026 · Disemak 8 Nov 2026
- MUIS Fatwa Committee, Fatwa on zakat assistance.Digunakan dalam: 2. Pandangan Syafi'iSetakat November 2026 · Disemak 8 Nov 2026
- Sunnah.com, Sahih al-Bukhari 1496.Digunakan dalam: 3. Hadis zakat setempatSetakat November 2026 · Disemak 8 Nov 2026
- Sunnah.com, Sahih al-Bukhari 1395.Digunakan dalam: 3. Hadis zakat setempatSetakat November 2026 · Disemak 8 Nov 2026
- Egypt's Dar al-Ifta, Giving zakat to Palestinian relief.Digunakan dalam: 5. Pihak yang membenarkanSetakat Januari 2008 · Disemak 8 Nov 2026
- Egypt's Dar al-Ifta, Transferring zakat money from one country to another.Digunakan dalam: 5. Pihak yang membenarkanSetakat November 2026 · Disemak 8 Nov 2026
- Sinar Harian, Zulkifli perjelas hukum salur zakat kepada rakyat Palestin.Digunakan dalam: 4. Perbezaan empat mazhabSetakat November 2026 · Disemak 8 Nov 2026
